Czasy gramatyczne to jeden z kluczowych elementów, które trzeba opanować przed maturą z języka angielskiego. Na egzaminie dojrzałości na poziomie podstawowym obowiązuje kilka najważniejszych konstrukcji, używanych do opisywania teraźniejszości, przeszłości i przyszłości. Chcesz szybko powtórzyć najważniejsze informacje na ten temat? Czytaj dalej!
Czasy teraźniejsze na maturze z angielskiego
Wśród konstrukcji wymaganych na maturze znajdują się cztery czasy teraźniejsze: Present Simple, Present Continuous, Present Perfect oraz Present Perfect Continuous. Każdy z nich pełni nieco inną funkcję i pojawia się w innych kontekstach komunikacyjnych.
Present Simple jest najczęściej używany do opisywania codziennych czynności, nawyków oraz faktów. Uczniowie wykorzystują go między innymi wtedy, gdy piszą o swojej rutynie, zainteresowaniach czy ogólnych informacjach. Z kolei Present Continuous odnosi się do czynności wykonywanych w danej chwili lub do planów na najbliższą przyszłość. Ten czas pojawia się często w opisach aktualnych sytuacji lub wydarzeń.
Więcej trudności sprawiają zazwyczaj czasy Present Perfect i Present Perfect Continuous, ponieważ odnoszą się do relacji między przeszłością a teraźniejszością. Pierwszy z nich pozwala mówić o doświadczeniach lub wydarzeniach, które mają znaczenie w chwili obecnej, natomiast drugi podkreśla długość trwania danej czynności. Dokładne omówienie ich zastosowania, przykłady zdań oraz najczęstsze błędy znajdziesz w osobnych artykułach na blogu:
- Angielska gramatyka – czas teraźniejszy Present Simple
- Angielska gramatyka – czas teraźniejszy Present Continuous
- Angielska gramatyka – czas Present Perfect
- Angielska gramatyka – czas Present Perfect Continuous

Czasy przeszłe wymagane na maturze
Drugą ważną grupą są czasy przeszłe: Past Simple, Past Continuous oraz Past Perfect. Używa się ich przede wszystkim do opisywania wydarzeń, doświadczeń i sytuacji, które miały miejsce przeszłości.
Najbardziej podstawowym czasem z tej grupy jest Past Simple. To właśnie on najczęściej pojawia się w relacjach z wydarzeń, opisach wakacji czy opowiadaniu o tym, co wydarzyło się w przeszłości. W wypowiedziach pisemnych uczniowie wykorzystują go bardzo często, ponieważ pozwala jasno wskazać zakończone wydarzenia.
Past Continuous stosuje się natomiast wtedy, gdy chcemy opisać czynność trwającą w określonym momencie w przeszłości. Często pojawia się on w zdaniach, które tworzą tło dla innego wydarzenia. Z kolei Past Perfect pomaga pokazać kolejność wydarzeń – wskazuje, że jedna czynność wydarzyła się wcześniej niż druga.
Na blogu znajdziesz szczegółowe artykuły wyjaśniające konstrukcje tych czasów oraz zasady ich stosowania:
- Angielska gramatyka – czas przeszły Past Simple
- Angielska gramatyka – czas przeszły Past Continuous
- Angielska gramatyka – czas przeszły dokonany Past Perfect
Czasy przyszłe na maturze
Na maturze podstawowej pojawiają się również czasy odnoszące się do przyszłości: Future Simple oraz Future Continuous. Choć ich liczba jest mniejsza niż w przypadku czasów teraźniejszych czy przeszłych, nadal odgrywają ważną rolę w wypowiedziach pisemnych.
Future Simple jest używany przede wszystkim do przewidywań, obietnic oraz decyzji podejmowanych w danym momencie. W zadaniach maturalnych może pojawić się na przykład wtedy, gdy piszemy o planach lub opisujemy przyszłe wydarzenia.
Future Continuous odnosi się natomiast do czynności, które będą trwały w określonym momencie w przyszłości. Ten czas pojawia się rzadziej, ale warto znać jego zastosowanie, ponieważ pozwala tworzyć bardziej rozbudowane i naturalne wypowiedzi.
Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące budowy tych czasów i przykłady zdań znajdziesz w artykułach poświęconych każdej z tych konstrukcji:
- Angielska gramatyka – czas przyszły prosty Future Simple
- Angielska gramatyka – czas przyszły ciągły Future Continuous
Porównywanie czasów
Podczas przygotowań do matury ważne jest nie tylko poznanie zasad budowy pojedynczych czasów, ale także zrozumienie różnic między nimi. Wiele konstrukcji jest do siebie bardzo podobnych, dlatego uczniowie często mają problem z wyborem właściwej formy.
Dobrym przykładem jest różnica między Present Simple i Present Continuous, która dotyczy przede wszystkim tego, czy mówimy o czynności stałej, czy wykonywanej w danym momencie. Podobne trudności pojawiają się przy porównywaniu Past Simple i Past Continuous, gdy trzeba zdecydować, czy opisujemy wydarzenie, czy raczej tło sytuacji. Często mylące bywa też zestawienie Past Simple i Present Perfect, gdzie kluczowe jest to, czy mówimy o konkretnym momencie w przeszłości, czy o doświadczeniu lub efekcie widocznym teraz.
Dlatego jednym z najskuteczniejszych sposobów nauki jest analizowanie przykładów oraz ćwiczenie zdań w różnych kontekstach. W artykułach na blogu znajdziesz porównania konstrukcji oraz wskazówki, które pomagają uniknąć najczęstszych błędów na maturze:
Konstrukcje, które podnoszą poziom wypowiedzi
Poza czasami warto zwrócić uwagę na struktury, które sprawiają, że Twoja wypowiedź brzmi bardziej naturalnie i dojrzale językowo.
Do najważniejszych należą zdania warunkowe:
- If I have more time, I will learn more (Jeśli będę mieć więcej czasu, nauczę się więcej)
- If I were you, I would start earlier (Na Twoim miejscu zacząłbym wcześniej)
oraz czasowniki modalne:
- You should study regularly (Powinieneś uczyć się regularnie)
- Students must remember about deadlines (Uczniowie muszą pamiętać o terminach)
- You can improve your English quickly (Możesz szybko poprawić swój angielski)
To właśnie takie konstrukcje pomagają zdobyć dodatkowe punkty.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Ile czasów trzeba znać na maturze z angielskiego?
Na maturze z angielskiego na poziomie podstawowym wymagane jest opanowanie dziewięciu podstawowych czasów gramatycznych. Powinieneś znać przede wszystkim czasy teraźniejsze (Present Simple, Present Continuous, Present Perfect), czasy przeszłe (Past Simple, Past Continuous, Past Perfect) oraz podstawowe konstrukcje do mówienia o przyszłości (Future Simple i be going to). Do tego dochodzi także konstrukcja used to, która pozwala mówić o nawykach w przeszłości.
Czy na maturze trzeba znać wszystkie czasy angielskie?
Nie, egzamin podstawowy nie obejmuje wszystkich możliwych konstrukcji gramatycznych. Najważniejsze jest opanowanie dziewięciu najczęściej używanych czasów oraz umiejętność ich poprawnego stosowania w zdaniach.
W jakiej części matury używa się czasów gramatycznych?
Czasy pojawiają się zarówno w zadaniach gramatyczno-leksykalnych, jak i w części pisemnej egzaminu. Szczególnie ważne są podczas pisania krótkiej wypowiedzi, takiej jak e-mail lub wpis na bloga.
Czy znajomość czasów wystarczy, aby dobrze zdać maturę z angielskiego?
Znajomość czasów jest bardzo ważna, ale nie jest jedynym elementem egzaminu. Równie istotne są słownictwo, rozumienie tekstu oraz umiejętność tworzenia spójnych wypowiedzi pisemnych.
Jak najlepiej przygotować się do używania czasów na maturze?
Najlepszą metodą jest regularne ćwiczenie zdań i krótkich wypowiedzi pisemnych. Pomocne jest także analizowanie przykładów i rozwiązywanie zadań podobnych do tych, które pojawiają się na egzaminie maturalnym.